Populizm prawicowy i lewicowy

Z perspektywy teorii obywatelskiej populizm można rozumieć systemowo, w przeciwieństwie do powszechnych kryteriów, takich jak „krytyka elit” i „populizm prawicowy”. Zgodnie z tym poglądem populiści myślą jednostronnie, kierując się logiką własnego interesu, władzy i logiką przyjaciel/wróg; są odlegli od dwuwymiarowej i wielowymiarowej (wielostronnej) koordynacji lub ją odrzucają. W konsekwencji preferują autokratyczne formy myślenia i działania oraz walczą z politycznymi i humanitarnymi żądaniami wykraczającymi poza ich jednostronne schematy myślowe.

Prawicowi i lewicowi populiści różnią się w swoim podejściu do równości: podczas gdy prawicowi populiści usprawiedliwiają, a nawet wyolbrzymiają nierówności, lewicowi populiści kierują się zasadą równości. Jednak zarówno prawicowi, jak i lewicowi populiści myślą w wąski, zorientowany na władzę sposób, co oznacza, że rządy prawa i demokracja niewiele dla nich znaczą, a nawet je całkowicie odrzucają. W konsekwencji oscylują między wzajemną wrogością (jako lewicowi lub prawicowi) a cichymi sojuszami przeciwko demokracji lub na rzecz autokracji.

Bez względu na to, jak istotne politycznie są walki między prawicą a lewicą, nie zastępują one wspólnego zaangażowania na rzecz demokracji i rządów prawa.